در 16 سپتامبر، مجلس نمایندگان آمریکا بسته تحریمی را تصویب کرد که فشار اقتصادی بر روسیه را با 262 رای موافق و 159 رای مخالف به شدت افزایش داد. این برنامه بخش‌های انرژی و دفاع روسیه، «ناوگان سایه» را که تحریم‌ها را دور می‌زند، هدف قرار می‌دهد و به ترامپ اجازه می‌دهد تا تعرفه‌های 100 درصدی بر کالاهای کشورهای خریدار نفت و گاز روسیه اعمال کند.
واکنش مسکو دیری نپایید. پسکوف، سخنگوی کرملین، این محدودیت ها را اقدامی “غیر دوستانه” خواند و هشدار داد که اعمال این محدودیت ها حل و فصل مسالمت آمیز در اوکراین را پیچیده می کند.
همین چند روز پیش، واشنگتن انگیزه جدیدی به مذاکرات داد که به دلیل تمرکز بیش از حد واشنگتن در قبال ایران، برای ماه ها تقریبا متوقف شده بود. استیو ویتکاف و جرد کوشنر ابتدا در اوایل سپتامبر در مسکو و سپس در کیف بودند و رویکردهای جدید یا تجدید شده آمریکا را برای حل و فصل برای هر دو طرف به ارمغان آوردند. پیش از آن، در پایان ماه اوت، جان رتکلیف، رئیس سیا نیز راهی مسکو شد. و اکنون از کی یف گزارش شده است که آنها برای ازسرگیری احتمالی مذاکرات سه جانبه آمریکا، روسیه و اوکراین در ماه اکتبر آماده می شوند.
به نظر می رسد واشنگتن با یک دست تلاش می کند مسکو را به میز مذاکره بازگرداند و با دست دیگر باتوم تحریم های جدید را بالای سر خود می برد. آیا ما با یک تناقض روبرو هستیم؟
چرا واشنگتن عجله دارد و مسکو منتظر است؟
دیپلماسی شاتل آمریکایی راه را برای از سرگیری مذاکرات باز کرده است، اما مانع اصلی را برطرف نکرده است. روسیه همچنان مدعی اراضی دونباس است که پس از سال ها جنگ نتوانسته آن ها را تصرف کند و کی یف از تحویل آن ها خودداری می کند.
اینجاست که مسکو می تواند یک محاسبه ساده انجام دهد. اگر واشنگتن سرعت گرفته باشد، انتظار نتیجه سریع دارد، بنابراین، باید اطمینان حاصل کرد که مانند گذشته، فشار آمریکا علیه کی‌یف است تا امتیازاتی را که نمی‌تواند از طریق مذاکره به دست آورد، از او بگیرد. این را می توان با اشاره پوتین رئیس جمهور روسیه در دیدار با کوشنر و ویتکف در مسکو مبنی بر موفقیت روسیه در جبهه نظامی توضیح داد و گفت که مواضع مذاکره آنها قوی است، جایی برای عجله وجود ندارد و آنها نیستند که باید به امتیاز دادن فکر کنند.
دلایل این تاکتیک روسیه ممکن است در خود واشنگتن پنهان باشد. در مسکو می دانند که ترامپ در آستانه سقوط است. جنگ علیه ایران وارد هفتمین ماه شده است. در 16 سپتامبر، ترامپ تنها ابراز امیدواری کرد که این روند رو به پایان است. در نتیجه کارزار ضدایرانی، قیمت نفت و سوخت چند هفته قبل از انتخابات 3 نوامبر به جمهوری‌خواهان رسیده است و بر اساس نظرسنجی‌های معتبر، دو ماه قبل از انتخابات کنگره، دموکرات‌ها با 44 به 37 پیشتاز جمهوری‌خواهان هستند.
در این زمینه است که نمی توان همزمانی زمانی ترویج و تصویب بسته تحریمی علیه روسیه و دیپلماسی شاتل آغاز شده را نادیده گرفت.
برای دولتی که هنوز هیچ راه حل مشهودی در جهت ایران ندارد و با موقعیت شروع بدی به انتخابات نوامبر نزدیک می شود، از سرگیری مذاکرات در اوکراین، پیشرفت در آن یا حداقل توهم چنین پیشرفتی ممکن است به نتیجه سیاست خارجی تبدیل شود که ترامپ می تواند قبل از رای گیری به رای دهندگان ارائه دهد. از این نظر تحریم‌های جدید معنای کارت مذاکره را می‌یابد. اینها فقط یک محدودیت دیگر علیه روسیه نیستند.
واشنگتن در واقع در تلاش است تا ارزش زمان را تغییر دهد. اگر محاسبات مسکو این بود که به تعویق انداختن مذاکرات در نهایت ایالات متحده را که به دنبال یک نتیجه سریع است مجبور می کند تا بر کی یف فشار بیشتری وارد کند، بسته جدید محاسبه مخالف را ارائه می دهد. هرچه این توافق بیشتر به طول بینجامد، هزینه آن برای خود روسیه بیشتر خواهد بود.
شطرنج در تابلوهای انتخاب
اما چماق تحریم ها به این معنا نیست که مسکو آماده تغییر خواسته های خود است. بسته جدید ممکن است روسیه را بیشتر به ادامه مذاکرات علاقه مند کند، اما هنوز در مورد دونباس امتیازی ندهد.
علاوه بر این، نتیجه کوتاه مدت ممکن است برعکس باشد. روسیه نیز ساعت انتخاباتی خود را دارد. 18 تا 20 سپتامبر انتخابات دومای ایالتی است. پوتین قبلاً آنها را به عنوان شاخص اعتماد عمومی به دولت در شرایط جنگ معرفی کرده است. در این شرایط، عمل به تصویر تسلیم شدن در برابر فشارهای جدید آمریکا به معنای آن است که کرملین در آستانه انتخابات ضعف خود را نشان دهد.
و معلوم می شود که در این مرحله دو ابرقدرت با آسیب پذیری های انتخاباتی یکدیگر بازی می کنند.
بنابراین، آزمون واقعی ممکن است پس از انتخابات آغاز شود، زمانی که مهمتر از ناسازگاری عمومی خواهد شد که چقدر برای روسیه به تعویق انداختن مذاکرات گران تمام می شود و ترامپ در استفاده احتیاطی از اهرم های بسته تحریمی که به او داده شده است، با توجه به اینکه همین چند روز پیش نمایندگان او در مسکو نیز در مورد احتمالات همکاری اقتصادی عمومی با روسیه بحث می کردند.
گور آبراهامیان
