اگر روسیه به دلایل سیاسی دوباره قیمت سوخت آبی را افزایش دهد، آیا امکان واردات گاز طبیعی از کشورهای دیگر به ارمنستان وجود دارد؟
با توجه به محدودیت های روسیه بر کالاهای صادر شده از ارمنستان، این موضوع دوباره به موضوع بحث فعال تبدیل شد. اگر روسیه تصمیم به افزایش قیمت گاز به عنوان تحریم بگیرد، ارمنستان چه باید بکند؟
به گفته کارشناسان، یافتن جایگزینی برای گاز روسیه در کوتاه مدت راه حل آسانی برای ارمنستان نیست.
به گفته کارن سرکیسیان، اقتصاددان، گزینه های ممکن بسته به اصطلاح متفاوت است. او در کوتاه مدت ایران را به عنوان منبع احتمالی، در میان مدت آذربایجان و در بلندمدت ترکمنستان می داند.
حداکثر ظرفیت طراحی خط لوله گاز ایران 6 میلیون متر مکعب است که در واقع هنوز تضمین نشده است. و حتی افزایش آن به حدود 4.5 میلیون متر مکعب مشکل است.
به گفته این اقتصاددان، محدودیت اصلی در مسیر ایرانی ظرفیت زیرساخت ها است. تقاضای سالانه گاز ارمنستان در حدود 2.3-2.4 میلیارد متر مکعب است و مصرف روزانه آن می تواند به طور قابل توجهی در ماه های زمستان افزایش یابد.
یعنی در روزهای عادی به جای 6 میلیون مترمکعب در روز، در زمستان می تواند به 12 تا 16 میلیون مترمکعب برسد. با این حال، خط لوله گازی که از ایران به ارمنستان کار می کند نمی تواند چنین حجمی از عرضه را به صورت فیزیکی تامین کند.
به گفته گفتگوی ما، در حال حاضر گازرسانی از ایران به ارمنستان عمدتاً در قالب «گاز در مقابل برق» انجام می شود. اگر بحث افزایش حجم واردات مستقیم گاز از ایران نیز مطرح شود، مذاکرات جدیدی هم در مورد حجم گاز عرضه شده و هم قیمت آن ضروری است.
در مورد گاز روسیه، به گفته این اقتصاددان، نمی توان به طور کامل عرضه را متوقف کرد، اما شرایط قیمت را تغییر داد.
روسیه تصمیم می گیرد گاز بدهد اما با قیمت بین المللی. به عبارت دیگر قیمت ثابت 165 دلار برای 1 متر مکعب دیگر جواب نمی دهد، قیمت بین المللی کار می کند. مثلا: 500-600 دلار برای 1 مکعب. در این صورت شاید ارمنستان با آن قیمت بالا حجم معینی اما کم را از روسیه وارد کند.
در عین حال، این اقتصاددان خاطرنشان می کند که توقف کامل عرضه گاز روسیه نیز یک سناریوی محتمل است، اگرچه به نظر وی، احتمال آن کم است.
به گفته این اقتصاددان، سمت و سوی تامین گاز آذربایجان بیشتر جنبه میان مدت دارد. در این صورت علاوه بر توافقات سیاسی، ایجاد زیرساخت های مناسب نیز ضروری خواهد بود.
وی افزود: این همان طور که گفتم مشکلی نیست که بتوان آن را به سرعت حل کرد، شاید آذربایجان آمادگی نشان دهد، حتی در صورت توافق سیاسی، قیمت معین و مطلوبی نیز تعیین شود، در این صورت باید زیرساخت ها افزایش یابد، خط لوله مربوطه باید از گرجستان آورده شود و به ارمنستان تحویل داده شود.
این کارشناس اقتصادی تاکید می کند که در صورت واردات احتمالی گاز آذربایجان، وابستگی کامل به یک منبع توصیه نمی شود.
من فکر می کنم بهینه ترین گزینه این است که گاز آذربایجان فقط تا حدی نیاز داخلی ما را تامین کند. حداقل در این مرحله ما به طور کامل به گاز آذربایجان وابسته نخواهیم بود.
به گفته این کارشناس اقتصادی، از منظر امنیت انرژی، مشکل را نباید با منطق جایگزینی یک تامین کننده با تامین کننده دیگر، بلکه با منطق تنوع بخشی به عرضه ها در نظر گرفت.
این یک چیز است که شما جزئی دریافت می کنید، یعنی فرض کنید 20٪، 30٪ از نیازهای شما، این یک چیز دیگر است اگر کاملاً به گاز آن کشور وابسته باشید.
بر اساس مشاهدات این اقتصاددان، بسته به یک منبع می تواند کشور را به شوک های بسیار بزرگی برساند.
ارمنستان همچنین دارای قابلیتهای ذخیرهسازی گاز است که میتواند به عنوان یک بافر موقت در صورت اختلال در عرضه عمل کند.
وی افزود: گاز همیشه هست، اگر یادتان باشد اخیراً حدود دو هفته به دلیل نوسازی عرضه نشد و در این دو هفته بدون وقفه به بهای ذخیره گاز ذخیرههای گاز عرضه میشد و فکر میکنم با تشکیل این انبارها، همچنین با مقدار معینی از واردات ایران، تا حدودی با واردات روسیه، البته با قیمتی متفاوت، ممکن است تا سال آینده هزینه شود. با آذربایجان است.”
این اقتصاددان همچنین به سایر اجزای سیستم انرژی به ویژه به کار بیشتر نیروگاه هسته ای اشاره می کند. به گفته وی، تغییرات در سیاست انرژی باید به صورت سیستماتیک و تدریجی انجام شود، زیرا تغییر گازرسانی می تواند بر تولید برق نیز تاثیر بگذارد.
در ارزیابی وی، در این مرحله به جای اقدامات شدید، رویکردی منسجم با در نظر گرفتن تمامی عوامل ممکن، جنبه های مثبت و منفی آنها و تلاش برای یافتن موثرترین گزینه برای ارمنستان مورد نیاز است.
به گفته این کارشناس اقتصادی، تنوع منابع تامین حامل های انرژی صرف نظر از اینکه از کدام کشورها وارد می شود، از اهمیت اساسی برخوردار است.
جزئیات در ویدیو.









