شورای اتحادیه اروپا رسماً اقداماتی را برای آزادسازی موقت تجارت محصولات ارمنی اتخاذ کرده است. هدف حمایت از اقتصاد ارمنستان در میان محدودیت های تجاری اخیراً توسط روسیه است.
گاگیک ماکاریان، اقتصاددان، این موضوع را با رادار ارمنستان به بحث گذاشته است.
–پس از این تحولات تا چه اندازه بازار اروپا به روی ما باز خواهد شد؟
– این یک شروع امیدوارکننده است. با این حال، اجازه دهید به آمار سالهای 2012 تا 2013 نیز نگاهی بیندازیم، که نشان میدهد تجارت خارجی ما با اتحادیه اروپا حدود 26 تا 27 درصد بوده است، تقریباً برابر با تجارت ما با روسیه. به عبارت دیگر، تجارت با روسیه و تجارت با اتحادیه اروپا برابر بود. در برخی سالها، اتحادیه اروپا اندکی پیشتاز بود، در حالی که در برخی دیگر، روسیه پیشتاز بود. با این حال، به نظر من، زمانی که ما عضو EAEU شدیم، تمام تمرکز ما به EAEU به عنوان سازمانی که به آن تعلق داشتیم معطوف شد. در نتیجه، ما در مورد نیاز به کار مجدانهتر روی صادرات بیاحتیاط هستیم. ما به عرضه کالاهای با رقابت کم تا متوسط پرداختیم – محصولاتی که شروع به صادرات به روسیه و متعاقباً به برخی دیگر از کشورهای EAEU کردند. زمانی که ما تلاش کردیم با بلاروس یا قزاقستان تجارت کنیم، حجم تجارت خارجی ما با بلاروس تنها 0.7 درصد و با قزاقستان 0.2 درصد بود. عملاً، گویی هیچ تجارت خارجی با قزاقستان یا بلاروس نداشتیم. ما به EAEU پیوستیم، اما از آن زمان تا به امروز، روسیه شریک اصلی ما باقی مانده است. –
–مارتا کوس، کمیسر اتحادیه اروپا برای گسترش، تصمیم خود را برای باز کردن بازار اروپا برای نزدیک به 80 درصد محصولات ارمنستان – از زردآلو و گیلاس گرفته تا گوجه فرنگی و گل، اعلام کرده است. در این مورد چگونه نظر می دهید؟
– اروپا در حال حاضر صادرات ما را تسهیل می کند. به طور خاص مجوز صادرات 80 درصد کالاها را بدون حقوق گمرکی صادر کرده است. این قابل توجه است، زیرا این فهرست شامل تقریباً 6400 مورد است. علاوه بر محصولات کشاورزی، 5000 کالای دیگر نیز شامل صادرات معاف از گمرک است. اینها می توانند از انواع مختلف تجهیزات گرفته تا سایر محصولات تولید شده توسط بخش صنعتی ارمنستان را شامل شوند. این مجوز به مدت دو سال اعطا شد. من بارها در مطبوعات مطرح کرده ام که باید از خانم فون در لاین بخواهیم تا چارچوب های زمانی مشخصی را تعیین کند. بدون یک بازه زمانی مشخص یا به اندازه کافی طولانی، کسب و کارها مایل به متحمل شدن هزینه های بهبود کیفیت محصول و دریافت گواهینامه های مورد نیاز برای صادرات به اتحادیه اروپا نبودند. در نتیجه، یک دوره دو ساله تا حدودی اطمینانبخش است، زیرا کسبوکارها اکنون میدانند که این مجوز حداقل به مدت دو سال وجود دارد، و ارزش آن را دارد که این فرصت را در نظر بگیرند. علاوه بر این، حتی اگر اتحادیه اروپا مجوز تعرفه صفر را پس از این دو سال تمدید نکند، ما همچنان میتوانیم تحت رژیم تعرفه استاندارد که به طور متوسط 15 درصد در اتحادیه اروپا است، صادرات داشته باشیم. در واقع، بسته به محصول، نرخ از 7 درصد تا 20 تا 25 درصد متغیر است، اما میانگین حقوق گمرکی تقریباً 15 درصد است. از آنجایی که کسبوکارهای ارمنی طی دو سال آینده صادرات خود را آغاز میکنند، باید به تدریج قیمت کالاهای خود را در اتحادیه اروپا – با در نظر گرفتن میانگین 15 درصد عوارض به اضافه هزینههای حمل و نقل و لجستیک – محاسبه کنند، اگر این مجوز پس از دو سال دیگر وجود نداشته باشد. آنها همچنین باید در نظر بگیرند که آیا می توانند به حضور خود در آن بازار ادامه دهند یا خیر. در نتیجه، آنها باید بهره وری را افزایش دهند، هزینه ها را کاهش دهند و حقوق گواهینامه را حفظ کنند تا فرآیند پایدار بماند.
–آیا این یک اقدام بلند مدت است یا ممکن است موقتی باشد؟
-چشم انداز بلندمدت پیچیده است… برای مثال، اگر امسال نتوانیم حتی 10 درصد از حجم صادرات خود را به اروپا هدایت کنیم، نتیجه بسیار ضعیفی خواهد بود. با این حال، اگر بتوانیم 30 درصد از صادرات خود را در سال آینده به اتحادیه اروپا انتقال دهیم، موفقیت بزرگی خواهد بود. چالش های پیرامون صادرات ارمنستان از عوامل متعددی فراتر از فرصت های تجاری صرف ناشی می شود. کمک های دولتی ضروری است. این مستلزم چه چیزی است؟ اولاً، نوسازی صنعتی مورد نیاز است، و دولت نقش مهمی را ایفا می کند – چه با یارانه خرید تجهیزات از طریق لیزینگ یا با اعطای معافیت های مالیاتی برای یک دوره خاص تحت یک طرح تجاری برای امکان نوسازی شرکت. این امر بسیار مهم است زیرا تولید کالاهای رقابتی – هم در کیفیت و هم قیمت – با استفاده از تجهیزات و خطوط تولید منسوخ و قدیمی غیرممکن است. چالش دوم نیروی کار است. برای ورود به بازارهای باکیفیت به محصولات باکیفیت نیاز دارید و تولید کالاهای باکیفیت نیازمند متخصصان ماهر است. موضوع سوم به حمل و نقل و تدارکات مربوط می شود، زیرا سفر به اروپا طولانی تر است. این زمان طولانی ترانزیت خطری را به همراه دارد: ممکن است کالاهای موجود در یک کامیون یخچال دار به خوبی در سفر سه روزه به روسیه مقاومت نکنند. به عنوان مثال، در حالی که توت فرنگیهایی که به روسیه منتقل میشوند – مثلاً طی دو یا سه روز – فاسد نمیشوند، باید متوجه شد که سفر به اروپا میتواند هفت روز طول بکشد و برای این کار چه باید کرد. به عبارت دیگر، کارشناسان اروپایی باید تجزیه و تحلیل های حرفه ای انجام دهند تا مشخص کنند کدام محصولات را در اولویت قرار دهند. از آنجایی که سفر شامل تکان ها و تکان های قابل توجهی است، بسته بندی باید مناسب باشد. ممکن است بسته بندی متفاوتی نسبت به بسته بندی مورد استفاده برای صادرات به روسیه نیاز داشته باشد.
با توجه به طول مسیر و سایر عوامل، حفظ تدارکات ثابت در فصول و زمان ممکن است دشوار باشد. انبارداری محلی اجازه می دهد تا کالاها بدون عجله حمل و نقل و انبار شوند و در زمان مناسب برای فروش آماده شوند.
بازار اروپا امیدوار کننده است زیرا جمعیتی بالغ بر 500 میلیون نفر را در بر می گیرد. ثانیاً، این یک بازار پیچیده تر و پیشرفته تر است. به عبارت دیگر، فاقد فساد، رفاقت، و دیگر شیوههای واپسگرایانه است – که مثبت است. این امر کسبوکارهای ارمنی را تشویق میکند تا استانداردهای عملیاتی بالاتری را اتخاذ کنند، بر پیچیدگیهای تشکیل قرارداد و داوری بینالمللی برای حل اختلاف تسلط پیدا کنند، و – در صورت بروز اختلاف – از منافع خود به طور مؤثر در دادگاه دفاع کنند. همچنین به آنها کمک می کند تا لجستیک را بهبود بخشند و مهمتر از همه، در تلاش برای افزایش کیفیت محصول هستند. به هر حال، بازارهای ایالات متحده و کشورهای عربی کمتر از بازار اروپا رقابتی نیستند. آنها نیز ممکن است بسته به محصول غذایی مربوطه به گواهینامه های خاصی نیاز داشته باشند. اساساً، هنگامی که این سطح بالا می رود – با اشاره به کیفیت و استانداردها – امکان تصرف طیف گسترده ای از بازارها فراهم می شود.
لیلیت آبراهامیان
