آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه جمهوری ارمنستان در میزگرد پایانی نشست «گفت و گوی منامه» با عنوان «حکومت امنیت جهانی: فراگیری و آژانس» به ایراد سخنرانی پرداخت.
از دیگر سخنرانان این میزگرد، عبداللطیف بن راشد الزیانی، وزیر امور خارجه پادشاهی بحرین و انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس جمهور امارات متحده عربی بودند. متن کامل سخنان میرزویان به شرح زیر است:
برای من باعث خوشحالی و افتخار است که در جلسه پایانی گفتگوی منامه امسال در مقابل این حضار برجسته صحبت کنم. همانطور که عنوان این میزگرد نشان می دهد، دولت ها اغلب به عنوان قدرت های بزرگ یا کوچک طبقه بندی می شوند، در درجه اول بر اساس وسعت قلمرو، اندازه جمعیت یا پتانسیل اقتصادی آنها. با این حال، من پیشنهاد می‌کنم معیار دیگری را در نظر بگیرید – معیاری که اهمیت کمتری ندارد.
در این رابطه دو عامل را برجسته می کنم. اول، نقشی که یک دولت برای ایفای آن در منطقه خود و در صحنه بین المللی انتخاب می کند. صرف‌نظر از منابعی که در اختیار دارد، هر کشوری می‌تواند همکاری را تقویت کند یا شکاف‌ها را عمیق‌تر کند. می تواند به عنوان پلی بین مردم عمل کند یا منبعی برای چندپارگی بیشتر شود. در نهایت، این فقط یک موضوع شرایط نیست، بلکه یک انتخاب سیاسی است.
مسلماً چنین انتخاب هایی هرگز به صورت مجزا انجام نمی شود و نه مستقل از واقعیت های تاریخی و ژئوپلیتیکی. اینها از طریق تعامل پیچیده ای از عوامل شکل می گیرند – از جمله زخم های گذشته، اختلافات طولانی مدت، درگیری های حل شده و حل نشده، و تأثیر محدودیت های سیاسی، اقتصادی و امنیتی.
با این وجود، سوال اصلی باقی می ماند: چه ملاحظاتی باید در نهایت تصمیمات ما را هدایت کند و جهت اقدامات ما را تعیین کند؟ برای ارمنستان، پاسخ روشن است. انتخاب های ما ریشه در تعهد قاطع به صلح، عزم برای تقویت همکاری و مسئولیت مشترک برای ساختن آینده ای امن تر و مرفه تر دارد.
ما کاملاً آگاه هستیم که ایجاد صلح نه ساده و نه خودکار است و نمی‌تواند جدا از چالش‌های موجود اتفاق بیفتد. با این وجود، صلح، قبل از هر چیز، یک انتخاب آگاهانه و استراتژیک است. این امر مستلزم اراده سیاسی پایدار، رهبری مسئولانه، و عزم برای هدایت جوامع و نسل‌های آینده ما به سمت محیطی است که با اعتماد متقابل، همکاری و رفاه تعریف می‌شود – تضمین می‌کند که خطوط جداکننده و عدم قطعیت‌های گذشته آینده ما را تعیین نمی‌کند.
ارمنستان انتخاب استراتژیک خود را انجام داده است. ما متقاعد شده‌ایم که صلح پایدار، همکاری‌های منطقه‌ای قوی‌تر و ارتباطات گسترده‌تر، پایه و اساس آینده‌ای باثبات‌تر، امن‌تر و مرفه‌تر برای منطقه ما را تشکیل می‌دهد.
در این زمینه، اجلاس صلح که در 8 اوت 2025 در واشنگتن برگزار شد، نقطه عطفی تاریخی در پیشبرد صلح بین ارمنستان و آذربایجان بود. نخست وزیر ارمنستان، رئیس جمهور آذربایجان و رئیس جمهور ایالات متحده – به عنوان شاهد – بیانیه مشترکی را امضا کردند. در همان زمان، من و همتای آذربایجانی خود توافق نامه ای را برای برقراری صلح و روابط بین دولتی بین دو کشور پاراف کردیم. این دستاورد مهم، فصل جدیدی را گشود و فرصت‌هایی را برای تبدیل قفقاز جنوبی از منطقه‌ای که توسط درگیری تعریف شده بود به منطقه گفتگو، همکاری و رفاه مشترک بالقوه ایجاد کرد.
بنابراین، تجربه قفقاز جنوبی نه تنها هزینه یک رویارویی طولانی مدت را نشان می دهد، بلکه فرصت هایی را نیز که دیپلماسی می تواند ایجاد کند، نشان می دهد.
با این حال، تعهد سیاسی باید با اقدامات ملموس و نتایج ملموس همراه باشد. برای تبدیل اصول همکاری به امنیت و ثبات بلندمدت، ما باید اطمینان حاصل کنیم که ابتکارات ما منافع متقابل را به همراه دارد – نه تنها برای کشورهای منطقه نزدیک ما، بلکه برای شرکای فراتر از مرزهای آن. ارتباط متقابل، که فرصت ها و منافع مشترک را برای همه طرف های ذینفع واقعی ایجاد می کند، منافع مشترک را تقویت می کند و تعهد جمعی را برای حفظ صلح و ثبات تقویت می کند.
این رویکرد در هسته ابتکار ارمنستان “چهارراه صلح” قرار دارد. این یک چشم انداز فراگیر است، به ویژه در زمانی که کشورها در سرتاسر جهان به دنبال تنوع بخشیدن به مسیرهای حمل و نقل، تقویت اتصالات متقابل و باز کردن فرصت های لجستیکی جدید هستند. در این زمینه، پروژه «TRIPP» که در خاک ارمنستان اجرا می‌شود و زیرساخت‌های راه‌آهن، برق، فیبر نوری، نفت و گاز را در بر می‌گیرد، نقش مهمی در تقویت ارتباط نه تنها بین ارمنستان و آذربایجان یا همسایگان نزدیک آنها، بلکه بین شرق و غرب، و شمال و جنوب خواهد داشت. این امر فرصت های جدیدی را برای تجارت منطقه ای و بین منطقه ای ایجاد می کند و در عین حال به تنوع و افزایش انعطاف پذیری زنجیره های تامین بین المللی کمک می کند.
نکته دوم در اینجا به انعطاف پذیری و دوام خود دولت مربوط می شود. ارمنستان یک رویکرد جامع را برای تقویت انعطاف پذیری و سازگاری خود در یک محیط بین المللی پیچیده اتخاذ کرده است. این مستلزم تعمیق و تنوع بخشیدن به مشارکت‌های بین‌المللی، گسترش فرصت‌های اقتصادی، و افزایش انعطاف‌پذیری اقتصادی ما از طریق تنوع است.
آژانس بین المللی رتبه بندی S&P اشاره می کند که میانگین رشد اقتصادی ارمنستان از سال 2022 تا 2025 به 7.8 درصد رسیده است که یکی از بالاترین نرخ ها در میان 143 کشور ارزیابی شده توسط آژانس است. در پنج ماهه اول سال 2026، فعالیت های اقتصادی نسبت به مدت مشابه سال قبل 8 درصد رشد داشته است که بیش از پیش بینی ها بوده است. از ژانویه تا ژوئیه 2026، شاخص فعالیت اقتصادی با افزایش 17 درصدی تنها در ماه جولای، 7.7 درصد افزایش یافت. در این راستا، مایلم بر اهمیتی که ارمنستان برای توسعه بیشتر روابط با کشورهای خلیج فارس قائل است – از جمله از طریق گسترش تجارت، ترویج سرمایه گذاری های متقابل و شناسایی زمینه های جدید برای همکاری های متقابل سودمند، تأکید کنم.
در پایان سخنانم، به من اجازه دهید تا موازی با ابتکار خودمان، “گفت و گوی ایروان” – یک مجمع بین المللی به میزبانی ارمنستان، با هدف ایجاد گفتگوهای باز و سازنده در مورد چالش های مهم منطقه ای و جهانی ترسیم کنم. در ماه مه 2025، ما با موضوع “پیمایش در ناشناخته” گرد هم آمدیم، که منعکس کننده عدم اطمینان عمیق ذاتی در چشم انداز بین المللی بود – واقعیتی که به اعتقاد من، در بسیاری از ما طنین انداز شد. امسال، 2026، ما موضوع «پیمایش در میان طوفان‌ها» را انتخاب کرده‌ایم، که پیچیدگی روزافزون تحولات ژئوپلیتیک و چالش‌های پیش روی جامعه بین‌المللی را تصدیق می‌کنیم. در حالی که ما برای انجمن بعدی “گفتگوی ایروان” آماده می شویم – که برای ماه می 2027 برنامه ریزی شده است – می خواهم از این فرصت استفاده کنم و از شما دعوت کنم که به گرمی به ما در ایروان بپیوندید. من صمیمانه امیدوارم که تا آن زمان شاهد ثبات و پیش بینی پذیری بیشتر در خاورمیانه و همچنین چشم اندازهای جدید برای گفتگو و صلح پایدار باشیم.
طوفان ها واقعی هستند اما انتخاب ما هم همینطور است. ما می‌توانیم به آنها اجازه دهیم که ما را از هم جدا کنند، یا می‌توانیم با هم بر آنها غلبه کنیم – ایجاد پیوندهای قوی‌تر و ایجاد چهارراه‌های کاربردی. دوستان عزیز، در پایان سخنان خود و بازگشت به موضوع اصلی این بحث، مایلم تأکید کنم که برای شنیده شدن و احترام به صدای کشورهای کوچک، نه تنها لازم است سازوکارها و قواعد چندجانبه به طور مؤثر عمل کنند، بلکه هر کشوری نقش و چشم انداز خود را به وضوح تعریف کند، روابط سودمند متقابل و پیوستگی، پیوستگی، پیوستگی و پیوستگی متقابل را تقویت کند.»
