طالات بیک ماسادیکوف، دبیر کل سازمان پیمان امنیت جمعی، اعلام کرد که ارمنستان در واقع از این سازمان خارج شده است. به گفته وی، سازمان پیمان امنیت جمعی به ارسال اسناد برای توافق به ارمنستان ادامه می دهد، اما ایروان در بحث و تصمیم گیری آنها شرکت نمی کند.
در مورد موضوع رادار ارمنستان:گفت‌وگوکننده، هاکوب بدلیان، تحلیلگر سیاسی است.
– این شامل چه پیام سیاسی است و تا چه اندازه با وضعیت فعلی ارمنستان مطابقت دارد؟
– در کل، خود نخست وزیر ارمنستان اعلام می کند که اعضای سازمان پیمان امنیت جمعی باید ما را اخراج کنند. این سوال به خودی خود بسیار عجیب است، زیرا دولت موضوع مربوط به ارمنستان را به تصمیم کشورهای عضو می سپارد و متعهد نمی شود که در مورد آن تصمیمی سیاسی بگیرد، چه در CSTO بماند یا از آن خارج شود. و این یک حالت جالب، گیج کننده و به نوعی خارق العاده است. ما این واکنش ها را از سوی سازمان پیمان امنیت جمعی می بینیم. یادآوری می‌کنم که چند هفته پیش وقتی نیکول پاشینیان برای اولین بار گفت «بگذارید ما را بردارند و از شر این مشکل خلاص می‌شوند»، سخنگوی رئیس‌جمهور روسیه پاسخ داد که اگر ایروان بخواهد از برجام خارج شود، می‌تواند تصمیم بگیرد و برود. اکنون می‌توان تا حدودی واکنش دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی را در آن منطق مشاهده کرد. به عبارت دیگر، خود ایروان باید در رابطه با پیمان پیمان امنیت جمعی تصمیماتی اتخاذ کند و ساختار ظاهراً نشان می‌دهد که موقعیت ارمنستان برای آنها شرایط مهم و تعیین‌کننده‌ای ندارد و آنها در واقع به سادگی حتی به این موضوع فکر نمی‌کنند.
– و به گفته شما، آیا تصمیم به حذف برای همیشه ارمنستان گرفته می شود؟
– خب، تا به حال ما چنین احساساتی را از سوی سازمان پیمان امنیت جمعی ندیده ایم که قصد حذف ارمنستان را داشته باشند یا خود را اینگونه قرار دهند. برعکس، همانطور که اشاره کردم، واکنش CSTO، طبق برداشت من، به شرح زیر است. گویا آنها سعی دارند نشان دهند که حتی برایشان مهم نیست که آیا ارمنستان این عضویت را مسدود کرده است، آیا این عضویت فعال است یا نه. من واکنش های CSTO را تاکنون اینگونه ارزیابی می کنم. به عنوان مثال، اگر در مورد EAEU، ببینیم که چگونه موضوع ارمنستان به طور کاملاً فعال توسط سایر اعضای EAEU مورد بحث قرار می گیرد، در مورد CSTO، می بینیم که چنین سؤالی وجود ندارد. من فکر می کنم که همه این رفتارها به این دلیل است که آنها حتی علاقه ای به این ندارند که ارمنستان چه نوع رژیمی در رابطه با سازمان پیمان امنیت جمعی قرار دهد.
– اگر تصمیم گرفته شود ارمنستان از پیمان پیمان امنیت سازمان پیمان امنیت جمعی خارج شود، چه عواقبی می تواند برای ما داشته باشد؟
– من فکر می کنم که سازمان پیمان امنیت جمعی فقط یک پلت فرم کاری برای ارمنستان است و من حداقل در دهه گذشته همیشه آن را اینگونه در نظر گرفته ام. من هرگز این توهم را نداشتم که CSTO یک چتر امنیتی یا تضمین امنیتی برای ارمنستان است. فکر می کنم ایروان رسمی نیز هرگز چنین توهماتی نداشته است. نه تنها پس از جنگ آرتساخ یا وقایع جرموک، بلکه در واقع هرگز چنین توهمی نداشت. این موضوع متفاوت است که پس از وقایع جرموک، موضوع CSTO به یک موضوع تبلیغاتی نسبتاً مناسب برای مصرف داخلی برای ایروان رسمی تبدیل شد. با خروج از CSTO، فکر نمی کنم که ارمنستان از نظر مکانیسم های امنیتی ضرر قابل توجهی داشته باشد، اما ما در حال از دست دادن یک بستر کاری، یک فرصت کاری هستیم. زیرا CSTO مکانیزمی است که به هر حال تعدادی از کشورها را در بر می گیرد و طبیعتا امکان همکاری با این کشورها را نیز در بر می گیرد. الان خود ارمنستان در این دوره به نظرم عمدتاً به دلیل ملاحظات تبلیغاتی خود را از چنین فرصتی محروم کرده است، زیرا من از این منظر عملگرایی در رفتار ارمنستان نمی بینم.
– و آیا این بر روابط RA-EAEU تأثیر می گذارد؟
– نه، فکر نمی‌کنم، زیرا EAEU دارای دسته و لایه‌های متفاوتی است، هم به‌عنوان یک واحد ادغام و هم اساسا. از این نظر مشکل زیر نیز وجود دارد. CSTO بر خلاف EAEU از نظر تحولات ژئوپلیتیک فعلی نسبتاً قدیمی شده است. زیرا می بینیم که منطق روابط اقتصادی در محیط جهانی در حال تغییر است، بلکه مبارزه واقعی برای منابع اقتصادی است. و CSTO، به نظر من، در نهایت باید با واقعیت های جدید اقتصادی جهانی، برنامه های اقتصادی که به طور کلی در منطقه اوراسیا شکل خواهد گرفت، سازگار شود. شاید به همین دلیل است که مثلاً مشکل ارمنستان در موضوع EAEU کاملاً مورد بحث قرار می گیرد، اما مثلاً در موضوع CSTO چنین فعالیتی وجود ندارد و حتی چنین سؤالی در برابر ارمنستان مطرح نیست. من فکر می کنم این به این دلیل است که CSTO به طور کلی منسوخ شده است و در صورت شکل گیری روابط جدید اقتصادی و سیاسی یا کمابیش یک طرح کلی پایدار، خود CSTO باید خود را با این واقعیت های جدید وفق دهد. من بعید نمی دانم که سازمان پیمان امنیت جمعی دستخوش دگرگونی هایی شود. شاید تغییراتی در قالب، مشارکت اعضای جدید، تغییر در منطق و محتوا ایجاد شود.
